filterit · οδηγός

AI χωρίς διαρροή: οδηγός για δικηγόρους

Επαγγελματικό απόρρητο, GDPR και τρεις τρόποι εργασίας με ψευδωνυμοποίηση.

Για ποιον: δικηγόρους και δικηγορικές εταιρείες που θέλουν να χρησιμοποιούν ChatGPT, Claude ή αντίστοιχα εργαλεία σε δικόγραφα, συμβάσεις, γνωμοδοτήσεις και αλληλογραφία, χωρίς να παραβιάζουν το επαγγελματικό απόρρητο και τον GDPR. Τι δεν είναι: νομική συμβουλή για τη δική σας περίπτωση. Είναι ένας πρακτικός τρόπος εργασίας.

1. Το πρόβλημα με μία πρόταση

Το δικηγορικό απόρρητο δεν έχει εξαίρεση για «το έστειλα σε έναν υπολογιστή». Ό,τι εμπιστεύεται ο εντολέας στον δικηγόρο (Κώδικας Δικηγόρων, ν. 4194/2013, άρθρο 38) καλύπτεται από την υποχρέωση εχεμύθειας ανεξάρτητα από το μέσο. Και ό,τι αφορά φυσικά πρόσωπα (εντολείς, αντιδίκους, μάρτυρες, εργαζομένους) είναι προσωπικά δεδομένα με τον GDPR να εφαρμόζεται στο ακέραιο.

Παράλληλα, τα εργαλεία AI είναι πραγματικά χρήσιμα: περίληψη ενός δικογράφου 60 σελίδων, πρώτο σχέδιο εξωδίκου, έλεγχος συνέπειας όρων σε σύμβαση, μετάφραση. Το ερώτημα δεν είναι «AI ή όχι». Είναι «πώς, χωρίς να φύγει από το γραφείο αυτό που δεν πρέπει».

2. Τι φεύγει ακριβώς όταν κάνετε επικόλληση

Πάρτε μια συνηθισμένη αγωγή. Περιέχει:

Όταν αυτό επικολληθεί σε ένα εργαλείο AI:

  1. Φεύγει από την ΕΕ, στις περισσότερες περιπτώσεις. Χρειάζεστε νόμιμο εργαλείο διαβίβασης (Κεφάλαιο V GDPR) και το πρέπει να το αναφέρετε στην ενημέρωση προς τους εντολείς.
  2. Αποθηκεύεται για όσο ορίζει ο πάροχος. Στις καταναλωτικές εκδόσεις ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί για εκπαίδευση, εκτός αν το απενεργοποιήσετε. Στις επιχειρησιακές κατά κανόνα όχι, αλλά αποθηκεύεται για έλεγχο κατάχρησης.
  3. Δεν ελέγχετε ποιος το βλέπει στην πλευρά του παρόχου. Χωρίς σύμβαση επεξεργασίας (άρθρο 28) δεν έχετε καν το δικαίωμα να ρωτήσετε.
  4. Το απόρρητο έχει ήδη αρθεί ως προς τον πάροχο, ακόμη κι αν δεν συμβεί ποτέ τίποτα.

Η λύση δεν είναι να μη χρησιμοποιήσετε το εργαλείο. Είναι να φεύγει μόνο ό,τι χρειάζεται το εργαλείο για να δουλέψει, δηλαδή η δομή, τα γεγονότα και το νομικό ζήτημα, και όχι η ταυτότητα των προσώπων.

3. Η μέθοδος: ψευδωνυμοποίηση με επαναφορά

Η ιδέα είναι απλή. Πριν φύγει το κείμενο, κάθε αναγνωριστικό αντικαθίσταται με ένα σταθερό placeholder. Το AI δουλεύει πάνω στα placeholders. Όταν γυρίσει η απάντηση, τα placeholders γίνονται ξανά τα πραγματικά στοιχεία, στον δικό σας υπολογιστή ή λογαριασμό και ποτέ στον πάροχο.

Παράδειγμα, όπως το βλέπει ο δικηγόρος:

Ο ενάγων Γεώργιος Παπαδόπουλος (ΑΦΜ 123456783, ΑΜΚΑ 01018012342), κάτοικος Αθηνών, οδός Σταδίου 10, κατέβαλε στον εναγόμενο Νικόλαο Ιωάννου το ποσό των 12.000 ευρώ στον λογαριασμό GR1601101250000000012300695 την 3η Μαρτίου 2025.

Όπως το βλέπει το AI:

Ο ενάγων [NAME_1] (ΑΦΜ [AFM_1], ΑΜΚΑ [AMKA_1]), κάτοικος [LOCATION_1], [ADDRESS_1], κατέβαλε στον εναγόμενο [NAME_2] το ποσό των 12.000 ευρώ στον λογαριασμό [IBAN_1] την [DATE_1].

Το AI μπορεί να συντάξει την περίληψη, να εντοπίσει την αντίφαση στις ημερομηνίες, να προτείνει δομή για την απάντηση. Δεν έμαθε ποτέ ποιος είναι ο Παπαδόπουλος. Και όταν η απάντηση επιστρέψει με «[NAME_1]», εσείς τη διαβάζετε με «Γεώργιος Παπαδόπουλος».

Δύο λεπτομέρειες που κρίνουν αν δουλεύει στα ελληνικά:

4. Τρεις τρόποι εργασίας, ανάλογα με το πώς δουλεύετε

4.1 «Ψευδωνυμοποίηση πρώτα»: για έγγραφα

Ανοίγετε τον Anonymizer του filterit, επικολλάτε το κείμενο ή ανεβάζετε το Word/PDF (και σκαναρισμένα, με OCR). Βλέπετε κάθε εύρημα με τον τύπο του, αφαιρείτε ή προσθέτετε ό,τι θέλετε με το χέρι, και παίρνετε την ψευδωνυμοποιημένη έκδοση. Αυτή τη στέλνετε όπου θέλετε: σε οποιοδήποτε AI, σε εξωτερικό συνεργάτη, σε μεταφραστή. Όταν γυρίσει το αποτέλεσμα, το επικολλάτε πίσω και το filterit επαναφέρει τα πραγματικά στοιχεία.

Πότε: γνωμοδοτήσεις, μεγάλα δικόγραφα, οτιδήποτε θέλετε να ελέγξετε πριν φύγει.

4.2 «Chat με επαναφορά»: για καθημερινή δουλειά

Μέσα στην εφαρμογή του filterit υπάρχει chat. Γράφετε κανονικά, με τα πραγματικά ονόματα. Η μάσκα μπαίνει αυτόματα πριν φύγει η ερώτηση, και η απάντηση έρχεται με τα ονόματα επαναφερμένα. Στο πλάι βλέπετε τι ακριβώς μασκαρίστηκε. Αυτό είναι και το αρχείο σας.

Πότε: σύνταξη email, πρώτα σχέδια, ερωτήσεις πάνω σε ένα έγγραφο που ανεβάσατε.

4.3 «Το εργαλείο που ήδη χρησιμοποιώ»: ChatGPT, Claude, Copilot

Αν το γραφείο έχει ήδη συνδρομές, δεν χρειάζεται να αλλάξετε συνήθειες. Η επέκταση browser του filterit (Chrome, Edge, χειροκίνητη εγκατάσταση) μασκάρει το κείμενο στο πεδίο του ChatGPT ή του Claude τη στιγμή που πατάτε Enter, και επαναφέρει τα ονόματα στην απάντηση όπως εμφανίζεται στην οθόνη σας. Για Windows, ο desktop agent (πλάνα Team και Enterprise) κάνει το ίδιο για όλες τις εφαρμογές, όχι μόνο τον browser, και ο διαχειριστής του γραφείου ορίζει κεντρικά τι μασκάρεται.

Πότε: γραφεία που θέλουν την προστασία «από προεπιλογή» χωρίς να εκπαιδεύσουν κάθε συνεργάτη σε νέα ροή.

5. Τι δεν κάνει καμία τεχνολογία, και τι κάνετε εσείς

6. Checklist για το δικηγορικό γραφείο

7. Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να ανεβάσω σκαναρισμένη απόφαση; Ναι. Το filterit κάνει OCR σε ελληνικά και αγγλικά και, για PDF και εικόνες, προσφέρει και οπτική απαλοιφή: μαύρα ορθογώνια πάνω στα στοιχεία, στις υπογραφές και στις σφραγίδες, με προεπισκόπηση πριν την εφαρμογή.

Τα placeholders μπερδεύουν το AI; Όχι στην πράξη. Τα μοντέλα χειρίζονται το «[NAME_1] κατέβαλε στον [NAME_2]» όπως θα χειρίζονταν «ο Α κατέβαλε στον Β». Η συνέπεια των placeholders μέσα στο ίδιο έγγραφο είναι αυτό που μετρά, και είναι εγγυημένη.

Τι γίνεται με τα ονόματα εταιρειών; Δεν είναι προσωπικά δεδομένα, αλλά συχνά είναι εμπιστευτικά, και γι' αυτό καλύπτονται από προεπιλογή ως κατηγορία «Εταιρείες και οργανισμοί». Ένας οργανισμός μπορεί να ζητήσει την απενεργοποίηση της κατηγορίας για τον χώρο του.

Πού φυλάσσεται η υπόθεση; Στο filterit φυλάσσονται μόνο ψευδωνυμοποιημένα κείμενα και ο κρυπτογραφημένος πίνακας αντιστοίχισης. Τα αρχεία που ανεβάζετε δεν αποθηκεύονται μόνιμα. Για γραφεία που δεν θέλουν καμία εξάρτηση από υποδομή τρίτου, εκδόσεις αποκλειστικού διακομιστή και εγκατάστασης στο γραφείο διατίθενται με πιλοτική συμφωνία.

Είναι αρκετό για να πω στον εντολέα ότι «δεν φεύγουν τα στοιχεία του»; Μπορείτε να πείτε ότι τα στοιχεία ταυτοποίησής του ψευδωνυμοποιούνται πριν από κάθε χρήση εργαλείου AI και ότι ο πάροχος του AI δεν τα λαμβάνει. Μην πείτε «ανωνυμοποιούνται». Δεν είναι το ίδιο, και ο εντολέας σας ίσως το ξέρει.

8. Τι λέει ο CCBE (2025, 2026) και πώς εφαρμόζεται

Το Συμβούλιο των Δικηγορικών Συλλόγων της Ευρώπης (CCBE) δημοσίευσε στις 2 Οκτωβρίου 2025 οδηγό για τη χρήση γενετικής τεχνητής νοημοσύνης από δικηγόρους (ccbe.eu, ενότητα εκδόσεων), και ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος κυκλοφόρησε την ελληνική του έκδοση στις 27 Μαρτίου 2026 (cba.org.cy). Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων δεν έχουν εκδώσει αντίστοιχη καθοδήγηση μέχρι την ημερομηνία αυτού του οδηγού, οπότε ο οδηγός του CCBE είναι το κείμενο που θα σας ζητήσει ένας εντολέας ή ένας ελεγκτής. Δεν αντιγράφουμε το κείμενό του· δίπλα σε κάθε σύστασή του γράφουμε τι πατάτε στο filterit και τι δεν καλύπτεται.

Σύσταση του CCBEΤι κάνετε στο filteritΤι δεν καλύπτει
Εμπιστευτικότητα και επαγγελματικό απόρρητο: δεν εισάγονται δεδομένα εντολέων σε εργαλείο ΤΝ χωρίς προστασίαΟ desktop agent ψευδωνυμοποιεί το κείμενο πριν φύγει από τον υπολογιστή, σε ChatGPT, Claude, Copilot και τα υπόλοιπα του καταλόγου· στο chat του filterit το ίδιο, με τον πίνακα του τι μασκαρίστηκε δίπλα στην απάντηση. Υποχρεωτικές κατηγορίες για το γραφείο: ονόματα, ΑΦΜ, ΑΜΚΑ, ΑΔΤ, IBAN, διευθύνσεις, υγεία.Το πλαίσιο που ταυτοποιεί χωρίς όνομα (ενότητα 5), και ό,τι δεν ανιχνεύθηκε. Ελέγχετε την προεπισκόπηση.
Επιλογή εργαλείου: επιχειρησιακή έκδοση, όχι προσωπικοί λογαριασμοί, όροι χωρίς εκπαίδευσηΟ κατάλογος εγκεκριμένων εργαλείων στον agent: ό,τι δεν είναι εγκεκριμένο ρυθμίζεται «δεν επιτρέπεται» και η σύνδεση αρνείται. Πριν εγκρίνετε ένα εργαλείο, συμπληρώνετε το φύλλο αξιολόγησης παρόχου ΤΝ (κατόπιν αιτήματος από το filterit).Τους όρους του παρόχου: τους διαβάζετε εσείς, και αλλάζουν.
Σύμβαση επεξεργασίας (άρθρο 28) με κάθε πάροχο που λαμβάνει κείμενοΗ σύμβαση επεξεργασίας του filterit είναι δημόσια (/dpa) και κατακερματίζεται στην αποδοχή. Για τον πάροχο ΤΝ, το κείμενο που λαμβάνει είναι ψευδωνυμοποιημένο και το filterit δίνει την ενότητα TIA για το συμπληρωματικό μέτρο (/trust/transfer-measure).Τη δική σας σύμβαση με τον πάροχο ΤΝ όταν χρησιμοποιείτε δικό σας λογαριασμό μέσω του agent.
Μηδενική ή ελάχιστη διατήρηση από τον πάροχοΗ αντιστοίχιση υποκατάστατων και τιμών μένει στο filterit ή στη συσκευή σας, κρυπτογραφημένη, και διαγράφεται μετά από 30 ημέρες· ο πάροχος δεν τη λαμβάνει ποτέ. Το αρχείο εξόδου λέει τι έφυγε και πότε.Τη διατήρηση του ψευδωνυμοποιημένου κειμένου από τον πάροχο: τη ρυθμίζετε στον λογαριασμό σας στον πάροχο ή με τη σύμβαση.
Τοπική εκτέλεση ή εκτέλεση υπό τον έλεγχο του γραφείου για ευαίσθητες υποθέσειςΟ desktop agent κρατά την αντιστοίχιση στη συσκευή· εκδόσεις αποκλειστικού διακομιστή και εγκατάστασης στο γραφείο διατίθενται με πιλοτική συμφωνία. Για υποθέσεις που δεν πρέπει να φύγουν καθόλου, δεν τις στέλνετε: η πολιτική χρήσης ΤΝ του γραφείου το λέει ρητά.Ένα τοπικό μοντέλο: το filterit δεν είναι μοντέλο, είναι το φίλτρο πριν από αυτό.
Εκπαίδευση του προσωπικού (και άρθρο 4 του Κανονισμού 2024/1689)Το πρότυπο πολιτικής αποδεκτής χρήσης εργαλείων ΤΝ (κατόπιν αιτήματος) έχει ενότητα εκπαίδευσης και δήλωση εργαζομένου· η checklist της ενότητας 6 είναι το υλικό της πρώτης ώρας.Την ίδια την εκπαίδευση και το μητρώο της.
Επίβλεψη του αποτελέσματος: ο δικηγόρος ελέγχει κάθε παραπομπή και κάθε κείμενο πριν το χρησιμοποιήσειΗ απάντηση επιστρέφει με τις πραγματικές τιμές στον δικό σας λογαριασμό, ώστε ο έλεγχος να γίνεται στο πλήρες κείμενο και όχι σε placeholders. Το ιστορικό της συνομιλίας και το αρχείο του τι μασκαρίστηκε μένουν για τον φάκελο.Τις επινοημένες παραπομπές: καμία τεχνολογία δεν τις πιάνει· τις ελέγχετε εσείς.
Διαφάνεια προς τον εντολέαΗ πρόταση για την ενημέρωση απορρήτου (Παράρτημα Α του προτύπου ROPA, κατόπιν αιτήματος) και η απάντηση της ενότητας 7 «ψευδωνυμοποιούνται, όχι ανωνυμοποιούνται». Για τον DPO του εντολέα, η αντιστοίχιση ελέγχων ISO/IEC 27701 και 27001 (/trust/control-mapping).Την απόφαση αν θα ενημερώσετε για κάθε υπόθεση ή γενικά στους όρους εντολής.

9. Για λογιστές και φοροτεχνικούς

Το λογιστικό γραφείο έχει το ίδιο πρόβλημα με άλλα δεδομένα: ΑΦΜ και ΑΜΚΑ κάθε πελάτη και κάθε εργαζομένου του, μισθοδοσία με IBAN και ποσά, κινήσεις τραπεζών, δηλώσεις Ε1 και Ε3, παραστατικά του myDATA, αλληλογραφία με την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ. Το Οικονομικό Επιμελητήριο δεν έχει εκδώσει καθοδήγηση για εργαλεία ΤΝ μέχρι την ημερομηνία αυτού του οδηγού· ισχύουν ο Κώδικας Δεοντολογίας Λογιστών Φοροτεχνικών για το απόρρητο των πελατών, ο GDPR, και οι ίδιες συστάσεις του CCBE, που μεταφέρονται μία προς μία.

ΠερίπτωσηΤι κάνετε στο filteritΤι δεν καλύπτει
«Γράψε μου απάντηση στην ΑΑΔΕ για τον έλεγχο του πελάτη Χ»Επικολλάτε το έγγραφο στο chat ή γράφετε στο ChatGPT μέσα από τον agent: ΑΦΜ, επωνυμία, ονόματα και ποσά λογαριασμών γίνονται [AFM_1], [COMPANY_1], [NAME_1], [IBAN_1]. Ο ΑΦΜ ανιχνεύεται με το ψηφίο ελέγχου του, ο αριθμός πρωτοκόλλου μένει.Τα ποσά: δεν είναι προσωπικά δεδομένα και δεν μασκάρονται από προεπιλογή. Αν ταυτοποιούν τον πελάτη (μοναδικός τζίρος σε μικρή αγορά), τα στρογγυλεύετε πριν.
Μισθοδοσία: «έλεγξε τη συνέπεια αυτής της κατάστασης»Το αρχείο Excel ή PDF περνά από τον δίδυμο φακέλου ή το chat: ονόματα, ΑΜΚΑ, ΑΦΜ και IBAN μασκάρονται στο ίδιο αρχείο, η δομή μένει.Δεδομένα υγείας σε άδειες ασθενείας: ειδική κατηγορία, δεν φεύγει χωρίς απόφαση του υπεύθυνου του γραφείου.
Παραστατικά myDATA και κινήσεις τραπεζών για ταξινόμησηΕξαγωγή σε CSV, μάσκα στο filterit, ερώτηση στο εργαλείο ΤΝ για τη λογική ταξινόμησης, όχι για κάθε γραμμή. Η παράγραφος, όχι ο φάκελος.Τον όγκο: ένα αρχείο χιλιάδων γραμμών είναι πολύ για ένα chat και πολύ για το απόρρητο. Δείγμα δέκα γραμμών αρκεί για τη λογική.
Email προς πελάτες με τα στοιχεία τουςΟ βοηθός email του filterit μασκάρει το νήμα πριν φτάσει στο μοντέλο και επαναφέρει τις τιμές στο προσχέδιο που ελέγχετε και στέλνετε εσείς.Το τι υπόσχεστε στο email: το διαβάζετε πριν το στείλετε.
Ο πελάτης σας ρωτά «πού πάνε τα στοιχεία μου;»Η απάντηση της ενότητας 7 (ψευδωνυμοποιούνται, ο πάροχος δεν τα λαμβάνει), η σελίδα /trust για τον DPO του, και το παράρτημα ΤΟΜ για εκτελούντες (κατόπιν αιτήματος) στη σύμβασή σας μαζί του, αφού το γραφείο είναι εκτελών για τα δεδομένα των εργαζομένων του πελάτη.Τη δική σας σύμβαση άρθρου 28 με κάθε πελάτη: το παράρτημα τη συμπληρώνει, δεν την αντικαθιστά.
Ποια εργαλεία επιτρέπονται στο γραφείοΟ κατάλογος του agent με τα εγκεκριμένα εργαλεία, το πρότυπο πολιτικής αποδεκτής χρήσης ΤΝ και το φύλλο αξιολόγησης παρόχου, όλα κατόπιν αιτήματος.Την απόφαση ποιος εγκρίνει: ο διαχειριστής του γραφείου, γραπτά.

Το παρόν είναι γενική ενημέρωση και όχι νομική συμβουλή. Αναφορές: Κώδικας Δικηγόρων (ν. 4194/2013), Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 (GDPR), ν. 4624/2019, Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689 (AI Act), οδηγός CCBE για τη χρήση γενετικής ΤΝ από δικηγόρους (2025) και η ελληνική του έκδοση από τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο (2026). Τα παραδείγματα προσώπων και αριθμών είναι επινοημένα. Έκδοση Οκτωβρίου 2026 · filterit.ai